Đánh giá sách Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

“Có một sự thực, nếu bạn là người có chí lớn, muốn trở thành một vị quan thanh liêm, có tâm và có tầm thì bạn không thể bỏ qua tác phẩm này!”

Đánh giá sách Khuyến học của
Fukuzawa Yukichi

Một nước Nhật quật cường hiện lên qua từng trang sách trong “Khuyến học”

244 trang sách chia thành mười bảy phần, mỗi phần là tập hợp những bài phát biểu, những bài luận của tác giả Fukuzawa Yukichi trong thời gian từ năm 1872 tới năm 1876 trong thời kỳ Minh Trị.

Nước Nhật thời Minh Trị là một trong những thời kỳ quốc gia này chuyển mình mạnh mẽ nhất với những đường lối chính trị, tư tưởng tân tiến. Những vấn đề đất nước, niềm tin, mối quan hệ giữa người dân và nhà nước được lột tả dưới góc nhìn trung lập nhất, đúng đắn nhất, chân thực và gần gũi nhất. Cũng vì thế, mỗi bài nói, bài luận của tác giả trong cuốn sách đều là một nốt nhạc du dương dễ cảm nhận trong cả một bản nhạc về tinh thần độc lập, tự cường của người Nhật.

Nhật Bản thời kỳ đó còn phổ biến những quan điểm phong kiến lạc hậu, sai lầm, kiến thức của quốc dân còn chưa cao, những tư tưởng tư lợi trong các quan chức Chính phủ còn nhiều, ý chí của người dân bị suy sụp, còn mang nặng tư tưởng phân biệt bất bình đẳng. Tư tưởng người dân những ngày thời kỳ mới như một con chim trong lồng nay được mở cửa bay ra ngoài lại lạ lẫm, gặp nhiều sai lầm và tư tưởng bị gò ép trong một góc hẹp.

Fukuzawa Yukichi sử dụng văn phong đơn giản, ngắn gọn, rõ ràng và mạch lạc, xen vào đó là chút nhẹ tênh, buồn man mác kết hợp với lối truyền cảm hứng lúc thì như người cha nói chuyện với con, lúc lại như như một thầy giáo dạy học sinh trường Keio, có khi lại như hai người bạn cùng tâm sự chuyện đời. Tác giả đã lột tả hết những suy nghĩ phong kiến, lạc hậu của người dân và cả quan chức thời bấy giờ, sự phân biệt đẳng cấp. Bên cạnh đó, ông còn khơi gợi cho mỗi người tinh thần ham học hỏi, cầu tiến, dũng cảm xây dựng và bảo vệ nhà nước bằng vốn kiến thức của mình. Ông chỉ ra rằng, khi là một người sinh ra và lớn lên tại Nhật Bản, là con dân Nhật Bản thì họ cần làm gì và phải làm gì. Nếu sống chỉ đơn giản để tồn tại như phần “con” thì không khó nhưng sống để trở thành “người”, trở thành một công dân có ích cho xã hội, cho đất nước thì không phải ai cũng làm được và làm được tốt. Mục đích tối thượng của mỗi người là đóng góp được cho đất nước, cho nhân dân. Ông đã phân tích rất kỹ trong cuốn sách của mình rằng học vấn là nền tảng của mọi vấn đề, muốn có độc lập thì phải học, “mọi người sinh ra đều bình đẳng, nếu có khác biệt là do học vấn“. Thông qua tác phẩm của mình, ông nhắn nhủ tới mỗi người dân Nhật Bản rằng phải học những môn thiết thực cho cuộc sống, học để dám nói lên chính kiến và thực hiện đầy đủ bổn phận với đất nước, học để hiểu trách nhiệm của bản thân, không có gì đáng sợ hơn là ngu dốt. Việc học có ý nghĩa vô cùng to lớn là vậy.

Cuốn sách mang tới sự khẳng định không chỉ của riêng Fukuzawa mà còn là tuyên ngôn của tất cả người dân Nhật Bản: “Nếu như có kẻ gây phương hại đến nguyên tắc [độc lập, tự do] thì dù có phải biến cả thế giới thành kẻ thù chúng ta cũng quyết không sợ, huống hồ chúng ta lại phải sợ một số quan chức chính phủ lộng quyền“. Ông khuyến khích mỗi người dân tự chủ trong suy nghĩ và sẽ là ngang bằng với những người làm quan. Thấy quan tham thì dân phải răn, phải dạy và có thể bằng quyền lực của mình, yêu cầu vị quan đó thay đổi, chịu trách nhiệm

Nếu bạn là người có chí lớn, muốn trở thành một vị quan thanh liêm, có tâm và có tầm thì bạn không thể bỏ qua tác phẩm này.

Khi đọc “Khuyến học”, xuyên suốt tác phẩm bạn sẽ được trải qua tất cả các địa vị, các thứ bậc xã hội khác nhau, khởi đầu từ vị thế của một người dân, kết thúc bằng một vị quan của dân. Dần dần, các bạn được tiếp cận đúng ở vị trí của người làm quan, người đứng đầu nhà nước. Khi trở thành một người làm quan, chúng ta phải vận dụng tất cả kiến thức, hiểu biết của mình để phục vụ cho dân, cho đất nước. Chúng ta phải biết tiếp thu những tinh hoa tốt đẹp từ muôn phương nhưng không hòa tan, không trộn lẫn những giá trị truyền thống, độc đáo của cá nhân mình, của đất nước. Chúng ta sẽ vận hành một bộ máy cơ quan nhà nước bằng sự kết hợp giữa những đầu óc thông thái nhất với những chính sách pháp luật dễ hiểu được ban hành để người dân tiếp cận và tiếp thu tối đa. Lèo lái con tàu mang tên đất nước không phải là chuyện dễ dàng, và điều cơ bản đầu tiên là phải giữ được chữ “tín” đối với dân.

Mỗi tác phẩm đến từ đất nước mặt trời mọc đều có một ý nghĩa nhân văn rất sâu sắc, từ tác phẩm điện ảnh cho tới sách báo, và cuốn “Khuyến học” này cũng vậy! Mười bảy phần của cuốn sách dẫn dắt người đọc tới những triết lý làm người, làm công dân và cả làm quan. Từng từ, từng chữ của cuốn sách khiến mỗi chúng ta thấm thía và đau đáu về mọi vấn đề, sao nó đúng đến như vậy? tại sao cuốn sách viết về Nhật Bản, viết từ cả trăm năm trước mà giống với những vấn đề Việt Nam hiện nay phải giải quyết đến thế? Cuốn sách được viết và hoàn thiện trong giai đoạn 1872-1876, cho tới nay đã bước sang thế kỷ thứ 3 xuất hiện, một số hiện tượng vấn đề đã bị thời gian khỏa lấp cách biệt nhưng giá trị tinh thần, nhân văn sâu sắc về việc học, việc dân việc nước vẫn được giữ vẹn nguyên.

Như mình nói ngay phần đầu, những bạn có tư tưởng lớn không thể bỏ qua cuốn sách này, cuốn sách cũng có thể làm quà tặng cho anh chị, những người lớn tuổi hơn. Và theo đề xuất riêng của mình thì cuốn sách có thể được xếp vào giá 18+ =)) đơn giản vì những người có thể đọc được cuốn sách này để hiểu, để thấm thì cần phải có một ngưỡng tuổi nhất định, và từ 18 tuổi trở lên thì chuyện chính trị chúng ta đã có thể hiểu, cùng bàn luận và sẻ chia được rồi ^^

Không biết các bạn như thế nào nhưng mình đã mất 3 tháng để có thể đọc và thấm được nội dung tư tưởng cuốn sách “Khuyến học” của Fukuzawa Yukichi đó =)). Thựa ra thì mình cũng phải phấn đấu nhiều lắm để đọc hết cuốn sách này ^^ mình tâm niệm, đọc sách không phải cho lấy được, mà đọc sách để thấy sự trúng – đúng – đủ – hay từ trang sách bước ra thế giới thực, vừa đọc “Khuyến học” vừa ngẫm, vừa thấm nội dung và tinh thần của sách. Ba tháng cho một cuốn sách có thể với nhiều người là dài, nhưng với một cuốn sách “đắt” về tinh thần, “nhạy” về thế sự thì đó là khoảng thời gian không hề lãng phí.

Anh bạn tặng cho mình cuốn sách này đã ghi nắn nót câu chúc “Anh tin em sẽ làm được những điều lớn lao”. Mượn lời chúc của anh ấy, mình tin rằng mỗi người khi đọc “Khuyến học” sẽ tự rút ra cho mình những bài học riêng, những chiêm nghiệm trong thực tế cuộc sống và LÀM ĐƯỢC NHỮNG ĐIỀU LỚN LAO.

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết!

Bạn muốn mua hàng Online giá rẻ? Đừng quên tìm mã giảm giá, khuyến mại bằng cách Click vào đây

Yêu thích sáng tạo, đam mê tìm hiểu cái mới. Hứng thú với nhạc vàng, nhạc trữ tình. Viết Blog cá nhân này để chia sẻ mọi thứ mình đã biết, đã trải nghiệm đến mọi người.

Mình rất vui nếu bạn đóng góp ý kiến

Leave a reply